Kömür Teknolojisi Laboratuvarı
Laboratuvar Hakkında
Kömür Teknolojisi Laboratuvarı ülkemizin yegâne kömür jeolojisi ve teknoloji laboratuvarından biri olup, Hacettepe Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü’nde bulunmaktadır.
Laboratuvarımızın imkânları kapsamında bugüne kadar kömür jeolojisi, kömürlerin enerji dışı kullanımı ve termik santral artıklarının çevresel etkileri ve ekonomiye kazandırılarak değerlendirilmesi konusunda birçok yüksek lisans ve doktora tez çalışmaları, TÜBİTAK ve Bilimsel Araştırma Projeleri yapılmıştır.
Bu çalışmalara ek olarak çeşitli kamu kurum/kuruluşları, ülkemizdeki diğer Jeoloji Mühendislikleri ve yurtdışındaki çeşitli üniversiteleri ve araştırma enstitüleriyle işbirlikleri yapılarak çeşitli ulusal ve uluslararası projelerde ortaklaşa olarak yürütülmüştür. Yapılan çalışmalar sonucunda birçok SCI kapsamındaki dergilerde araştırma makaleleri yayınlanmıştır.
Yürütülen Projeler
Uluslararası Projelerden Örnekler
The minimisation of the environmental impact and the utilisation of the solid waste from the Çayirhan coal-burning power plant
Coordinators: A.İ. KARAYİĞİT and R.A. GAYER | Destekleyen: British Council in Turkey
Environmental Implications of Power Plant Feed Coal and Ash Geochemistry
Coordinators: A.I. KARAYIGIT and S. VASSILEV | NATO SCIENCE PROGRAMME Collaborative Linkage Grant (Project No: EST.CLG.979151)
Ulusal Projelerden Örnekler
Ülkemiz kömür yakan termik santral uçucu küllerinden laboratuvar ve pilot tesiste sentetik zeolit üretim
TÜBİTAK San-Tez Projesi (Proje No: 105M274)
Tunçbilek, Seyitömer ve Orhaneli termik santrallarında yanan kömür, uçucu kül ve taban külünde bazı toksik iz elementlerinin dağılımı
TÜBİTAK Projesi (Proje No: 105Y042)
Karadeniz sapropelleri kimyasal yapılarının araştırılması
TÜBİTAK Projesi (Proje No: YDABÇAG-168)
Seçilmiş SCI Kapsamındaki Yayınlar
- Karayiğit, A.İ., Littke, R., Querol, X., Jones, T., Oskay, R.G., Christanis, K. (2017). The Miocene coal seams in the Soma Basin (W. Turkey): Insights from coal petrography, mineralogy and geochemistry. International Journal of Coal Geology, 173, 110-128.
- Karayiğit, A.I., Bircan, C., Mastalerz, M., Oskay, R.G., Querol, X., Lieberman, N.R., Türkmen, I. (2017). Coal characteristics, elemental composition and modes of occurrence of some elements in the İsaalan coal (Balıkesir, NW Turkey). International Journal of Coal Geology, 172, 43-59.
- Bechtel, A., Karayigit, A.I., Bulut, Y., Mastalerz, M., Sachsenhofer, R.F. (2016). Coal characteristics and biomarker investigations of Dombayova coals of Late Miocene-Pliocene age (Afyonkarahisar-Turkey). Organic Geochemistry, 94, 52-67.
- Akbulut, M., Pişkin, Ö., Karayigit, A.I. (2006). The genesis of the carbonatized and silicified ultramafics known as listvenites: A case study from the Mihalıççık region (Eskişehir), NW Turkey. Geological Journal, 41, 557-580.
- Esenlik, S., Karayigit, A.I., Bulut, Y., Querol, X., Alastuey, A., Font, O. (2006). Element behaviour during combustion in coal-fired Orhaneli power plant, Bursa-Turkey. Geologica Acta.
- Vassilev, S.V., Vassileva, C.G., Karayigit, A.I., Bulut, Y., Alastuey, A., Querol, X. (2005). Phase-mineral and chemical composition of fractions separated from composite fly ashes at the Soma power station, Turkey. International Journal of Coal Geology, 61, 65-85.
Lisansüstü Tezler
Yüksek Lisans Tezleri
- Yasin AKDAĞ (1992): Karapınar (Sarız-Kayseri) kömür havzasının jeolojisi ve kömür petrografisi.
- Emine CİCİOĞLU (1995): Sorgun (Yozgat) kömürlerinin kimyasal ve petrografik özelliklerinin incelenmesi.
- Erdal ERİŞ (1996): Eosen yaşlı Çeltek (Amasya) kömürlerinin kimyasal-petrografik özellikleri, oluşum ortamı ve ekonomik potansiyelinin incelenmesi.
- Nehir VAROL (ÖZGEN) (1999): Analsim içeren Koyunağılı linyitinin (Miyosen) kimyasal, jeokimyasal ve petrografik özellikleri, Mihalıççık-Eskişehir.
- Yılmaz BULUT (2004): Soma Termik Santral’ında yanan kömürlerin ve katı atıkların mineralojisi, petrografisi ve element içeriği, Manisa-Türkiye.
- Hasan YARADILMIŞ (2024): Oysu Grafitinin jeolojik konumu, kimyasal ve petrografik özellikleri, Altıntaş-Kütahya.
Doktora Tezleri
- Türkay ONACAK (1999): Türkiye’deki termik santrallara beslenen kömürlerin ve yanma sonucu oluşan katı atıkların çevresel etkileri.
- Emine CİCİOĞLU (2001): Çöllolar-Kışlaköy (Afşin-Elbistan) linyitlerinin jeokimyasal özelliklerinin incelenmesi.
- Yılmaz BULUT (Devam ediyor): Dombayova (Dinar-Afyonkarahisar) kömürlerinin mineralojik ve petrografik özellikleri.
- Masoom TARVIRDI (Devam ediyor): Triyas-Jura yaşlı Tabas kömürlerinin kimyasal ve petrografik özellikleri, Orta İran.
Analiz / Deney Altyapısı ve Kapasite
Laboratuvarda Mevcut Ekipmanlar
- Leco TGA-601: Nem, Kül, Uçucu Madde analiz cihazı
- Leco SC-144DR: Karbon, kükürt analiz cihazı
- Leco Truspec S / CHN: Elemental analiz cihazları
- Leco AC-350: Kalorimetre
- Leica DM 4000M: Üstten aydınlatmalı kömür/organik petrografisi mikroskobu
- Leitz MV2 Orthoplan: Üstten aydınlatmalı kömür/organik petrografisi mikroskobu
Yapılan Analizler ve Deneyler
Laboratuvar Kapasitesi: Günde 20 adet kömür örneğinin kaba kimyasal ve elementer analizine, parlatma briketinin hazırlanmasına ve 5 adet kömür örneğinin petrografik analizine imkân tanımaktadır.
- ASTM ve ISO standartlarına uygun olarak kömür kalite parametrelerinin (kül, uçucu madde, kalorifik analizler) ve elemental özelliklerinin (CHNS) belirlenmesi
- ICCP standartlarına uygun kömür petrografisi, huminit/vitrinit yansıtma ölçümleri, dissemine organik madde analizleri
- Kömürde mikrolitotip ve mineralojik içerik analizleri
- Mikro-CT yardımıyla kömürlerin porozite analizleri
Kalite Güvencesi ve Akreditasyon
Kömür Teknolojisi Laboratuvarı’nda yapılan analizler ASTM ve ISO standartlarına uygun olarak gerçekleştirilmekte olup, analiz sonuçları uluslararası sertifikalı standart malzemeler ile kontrol edilmektedir.
Kömür petrografisi, dissemine organik madde ve huminit/vitrinit analizleri Uluslararası Kömür ve Organik Petroloji Komitesi (ICCP) tarafından akredite edilmiştir.
Analiz / Deney Ücretleri (2026 Yılı)
Kömür Teknolojisi Laboratuvarı’nda yapılan analizler Hacettepe Üniversitesi Yerbilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından belirlenen birim ücret fiyatına göre uygulanmaktadır.
| Analiz Türü |
2026 Yılı Birim Fiyatı (KDV Hariç) |
| Kömür numunesinin analize hazırlanması (1-2 kg) |
1.000 TL / örnek |
| Kömürde nem, kül, uçucu madde, ısıl değer analizi |
7.500 TL / örnek |
| Kömürde nem, kül, uçucu madde, ısıl değer, toplam kükürt analizi |
8.700 TL / örnek |
| Kömür petrografisi analizi için parlatma bloğu hazırlanması |
2.500 TL / örnek |
| Kömürde yansıtma ölçümü / maseral / mikrolitotip analizi |
2.250 TL / örnek |
| Fuel-oil’de S analizi / Toplam kükürt analizi |
2.000 TL / örnek |
| Kömürde C, H, N analizi |
3.500 TL / örnek |
Üniversitemiz ve diğer kamu kurumlarından gelecek analiz taleplerinde %20 indirim uygulanabilecektir.